С.ОЮУН-ЭРДЭНЭ

Бэлэг бол хүн хоорондын харилцаа, хүндэтгэл, хайр халамжийг илэрхийлэх энгийн боловч утга учиртай нэгэн хэлбэр юм. Улс орон бүр өөрийн түүх, соёл, зан заншилтайгаа холбоотой өвөрмөц бэлгийг нэгэндээ барьдаг уламжлалтай. Уламжлалт бэлгүүд нь аз жаргал, эрүүл энх, хүндэтгэл, нөхөрлөл, сайн сайхны ерөөлийг илэрхийлдэг. Тэгвэл энэ удаагийн "Бид & Тэд" буландаа улс орнуудын уламжлалт бэлгийн соёл, онцлогийн талаар хүргэж байна.

Монгол

-Монголчуудын уламжлалт бэлэг нь нүүдэлчин ахуй, байгаль дэлхий, мал аж ахуйтай нягт холбоотой. Ялангуяа хадаг нь хүндэтгэл, ерөөл, сайн сайхныг илэрхийлдэг хамгийн бэлгэдэлтэй зүйлсийн нэг. Хадаг барихдаа хүний нас, байр суурь, тухайн ёслолын онцлогоос хамааран өнгө болон хэлбэрийг нь сонгодог. Мөн цагаан идээ нь монголчуудын бэлэг дурсгалын чухал хэсэг. Ааруул, ээзгий, өрөм, бяслаг зэрэг нь зочинд цэвэр ариун сэтгэлээр барьдаг идээний нэг хэлбэр юм. Цагаан сараар ахмад настанд идээний дээж барих нь хүндэтгэлийн илэрхийлэл болдог. Харин морин хуур нь Монголын үндэсний соёлын бэлгэдэл юм. Морин хуур нь монголчуудын баяр наадам, хурим найр, ёслол хүндэтгэлтэй холбоотой бөгөөд ЮНЕСКО-гийн хүн төрөлхтний соёлын биет бус өвийн төлөөллийн жагсаалтад бүртгэгдсэн. Тиймээс жижиг хэмжээний морин хуур, морин хуурын дүрстэй эдлэл нь гадаадын зочдод өгдөг утга учиртай бэлэг болдог. Монгол бэлгийн гол онцлог нь байгаль, мал аж ахуй, ахмад үеэ хүндлэх ёс, ерөөл бэлгэдэлтэй юм.

Япон

-Япон улсад бэлэг өгөхдөө хэрхэн савлаж, хэрхэн гардуулж байгааг маш их анхаардаг байна. Бэлэг нь хүнийг хүндэлж буй сэтгэлийг илэрхийлэх ёстой гэж үздэг. Японы уламжлалт бэлгүүдийн нэг нь оригами буюу цаасан тогоруу юм. Тогоруу нь урт удаан нас, аз жаргал, амар амгалангийн бэлгэдэлтэй. Тиймээс олон тооны цаасан тогоруугаар хийсэн бүтээлийг хүндэтгэл, сайн сайхны ерөөл болгон бэлэглэдэг. Мөн фурошики буюу эд зүйл боож, авч явах зориулалттай уламжлалт дөрвөлжин даавуу нь бэлэгтэй холбоотой сонирхолтой зүйл юм. Бэлгийг гоёмсог даавуугаар боох нь зөвхөн үзэмжийн асуудал биш, байгальд ээлтэй дахин ашиглах соёлын илэрхийлэл болдог. Үүнээс гадна Японы сэвүүр, савх, керамик аяга, цайны хэрэглэл зэрэг гар урлалын эдлэлүүдийг дурсгалын бэлэг болгон сонгодог. Японы бэлгийн гол онцлог нь энгийн боловч маш нямбай хийц, савлагаа, бэлгэдэлд ихээхэн ач холбогдол өгдөг.

БНХАУ

-Хятадад бэлэг өгөх уламжлал нь олон мянган жилийн түүхтэй. Тус улсын уламжлалт бэлгүүдээс цай хамгийн түгээмэл бөгөөд хүндэтгэлийн утгатайд тооцогддог. Цайг зочин гийчин хүлээн авах, ахмад настнаа хүндэтгэх, баяр ёслолын үеэр бэлэглэх зэрэг олон нөхцөлд хэрэглэдэг. Мөн улаан дугтуй буюу hóngbāo нь Хятадын соёлын бэлгүүдийн нэг. Улаан дугтуйнд мөнгө хийж өгөх бөгөөд улаан өнгө нь аз, баяр баясал, сайн сайхныг бэлгэддэг. Ялангуяа Хятадын шинэ жилээр хүүхэд болон гэр бүлийнхэндээ улаан дугтуй өгөх уламжлал түгээмэл. Хятадын шаазан эдлэл мөн уламжлалт бэлгийн нэг. Цайны аяга, таваг, ваар зэрэг нь Хятадын эртний гар урлалын хөгжлийг харуулдаг. Хөх, цагаан өнгийн шаазан эдлэл нь Хятадын уламжлалт гоо зүйн нэгэн тод жишээ юм. Хятадын бэлгийн гол онцлог нь аз хийморь, баяр баясал, урт удаан нас, гэр бүлийн сайн сайхныг бэлгэддэг.

ЭНЭТХЭГ

-Энэтхэгийн уламжлалт бэлэг нь тус улсын олон үндэстэн, хэл, шашин, бүс нутгийн соёлын ялгааг харуулдаг. Тэдгээрийн нэг нь пашмина буюу нарийн ноолуурын ороолт, алчуур юм. Кашемирийн гар урчуудын хийдэг нарийн хээтэй, гар оёдолтой ороолт нь өндрөөр үнэлэгддэг. Мөн Энэтхэгийн амтлагч нь уламжлалт бэлгийн сонирхолтой төрөлд ордог. Кардамон, шанцай, гүргэм, куркума зэрэг амтлагч нь Энэтхэгийн хоолны соёлтой салшгүй холбоотой учраас гадаадын хүнд Энэтхэгийн онцлогийг мэдрүүлэх бэлэг болж чаддаг. Үүнээс гадна гар хатгамалтай даавуу, модон урлал, жижиг баримал, уламжлалт гоёл чимэглэл зэрэг гар урлалын бүтээгдэхүүнүүд өргөн хэрэглэгддэг. Энэтхэгийн бэлэг нь ихэвчлэн өнгө, хээ угалз ихтэй, гар ажиллагаа шингэсэн байдгаараа онцлог.

ТУРК

-Туркийн уламжлалт бэлгийн нэг бол Nazar Boncuğu буюу цэнхэр өнгийн “Муу нүднээс хамгаалах” сахиус юм. Ихэвчлэн дугуй хэлбэртэй, цэнхэр, цагаан, хар өнгийн нүдний дүрстэй байдаг. Үүнийг ойр дотнын хүндээ аз жаргал, хамгаалалт хүсэж бэлэглэдэг. Мөн Турк кофе болон кофены аяганы иж бүрдэл нь Туркийн соёлын онцлогийг илэрхийлдэг. Кофе уух нь Туркийн нийгмийн харилцаа, зочломтгой зан, ярилцаж суух уламжлалтай холбоотой. Туркийн гар хийцийн керамик таваг, аяга, ваар ч мөн алдартай. Ялангуяа цэцэг, ургамал, геометрийн хээтэй керамик эдлэлүүд нь Османы үеэс уламжлагдсан урлагийн хэв маягийг харуулдаг. Туркийн бэлгийн гол онцлог нь хамгаалалт, аз жаргал, зочломтгой зан болон гар урлалын уламжлалыг илэрхийлдэг.

МЕКСИК

-Мексикийн уламжлалт бэлэг нь тус улсын өнгө өнгийн ардын урлаг, гар урлал, уугуул иргэдийн соёлтой холбоотой. Тэдгээрийн хамгийн алдартай нь Талавера керамик юм. Талавера нь гараар хийж, тод өнгийн хээ угалзаар чимэглэсэн ваар, аяга, таваг зэрэг керамик эдлэл. Цэнхэр, шар, ногоон зэрэг тод өнгө их ашигладаг нь Мексикийн баяр баясгалантай, өнгөлөг соёлын нэг илэрхийлэл болдог. Мөн Мексикийн гар хийцийн маск, жижиг баримал, нэхмэл эдлэл, модон урлал нь уламжлалт урлагийг харуулдаг. Ийм бэлэг нь тухайн улсын түүх, домог, ардын баяр ёслолын дүрслэлийг агуулсан байдаг. Мексикийн уламжлалт бэлэг нь бусад орны бэлгээс өнгө, дүрслэл, гар хийцийн өвөрмөц байдлаараа ялгардаг.

Эх сурвалж: “Зууны мэдээ” сонин

2026 ОНЫ ЕСДҮГЭЭР САРЫН 1. МЯГМАР ГАРАГ. № 163 (7905)

Хуурамч мэдээлэл хаа сайгүй тархах болсон энэ үед баримттай, эх сурвалжтай, үнэн бодитой мэдээллийг “Зууны мэдээ” сониноос аваарай.

Үнэн мэдээллийг хамтдаа хамгаалцгаая.

Бие даасан сэтгүүл зүйг дэмжин "Зууны мэдээ" захиалаарай. www.zuuniimedee.mn