Хүнийг эрүүл, идэвхтэй байхад юу хамгийн их саад болдог вэ? Олон хүн ажилтай холбоотой стресс, мөнгөний хомсдол гэж хэлэх байх. Гэсэн хэдий ч анагаах ухаан өөр хариулт өгдөг. Орчин үеийн хүний эрүүл мэндийг доройтуулж, дундаж наслалтыг богиносгоход шийдвэрлэх үүрэг гүйцэтгэдэг таван гол хүчин зүйл байдаг. "Эдгээр нь зүрх судасны өвчний хоёр тохиолдол тутмын нэг, таван нас баралт тутмын нэгийг хариуцдаг. Хэрэв бид 50-иас доош насны хүн амын дунд эдгээр хүчин зүйлийг арилгаж чадвал зүрх судасны өвчнөөс ангид байх хугацааг 60 нас хүртэл нэн даруй сунгах болно". "Эмэгтэйчүүдийн нийт дундаж наслалт автоматаар 14, эрэгтэйчүүдийн хувьд тус тус 12 жилээр нэмэгдэх болно" гэж зүрх судасны эмч, ОХУ-ын Алмазовын нэрэмжит Үндэсний анагаах ухааны судалгааны төвийн дэд захирал, анагаахын шинжлэх ухааны доктор Надежда Звартау хэлэв. Мэргэжилтэн өөрийн судалгааны үр дүнг Бүх Оросын Өвчтөнүүдийн Холбооноос зохион байгуулсан "Зүрх судасны өвчин ба дундаж наслалт" 5 дахь Бүх Оросын мэргэжилтнүүдийн форум дээр танилцуулсан байна.
Урт наслалтын таван гол дайсан
Зүрх судасны эмч Надежда Звартау эрүүл, урт наслалтын гол дайсан болсон эрсдэлийн таван хүчин зүйлийг нэрлэжээ.
1. Цусны даралт ихсэх өвчин
2. Дислипидеми. Энэ нь бие дэх өөх тосны (липидийн) солилцооны хямралыг хэлнэ. Ихэвчлэн "муу" холестерин (бага нягтралтай липопротеин буюу LDL) болон триглицеридийн түвшин нэмэгдэж, харин "сайн" холестерины (өндөр нягтралтай липопротеин буюу HDL) түвшин буурдаг.
3. Таргалалт.
4. Чихрийн шижин
5. Тамхи татах (ердийн тамхи болон цахим тамхи хоёулаа).
Эдгээр хүчин зүйлс тус бүр нь эрүүл мэндийг доройтуулдаг. Гэхдээ эдгээр нь бүгд нэг хүнд нэгдэх үед бие биеийнхээ нөлөөг нэмэгдүүлдэг. Бие махбодод үзүүлэх цохилт нь илүү хүчтэй, аюултай болдог.
"Аюултай холимог". Бодисын солилцооны хам шинж гэж юу вэ?
Энэ нэр томьёо нь насыг богиносгодог томоохон өвчний хөгжилд хүргэдэг бие махбодын гажгийн бөөгнөрлийг хэлнэ. Үндсэндээ бодисын солилцооны хам шинж нь өөх тос, нүүрс усны солилцооны тасалдал, илүүдэл жин хуримтлагдах (голчлон хэвлийн орчим), цусны даралт ихсэх зэрэг орно.
Надежда Звартау энэхүү хам шинжтэй холбоотой тодорхой шинж тэмдэг, шалгуурын талаар хамгийн сүүлийн үеийн шинжлэх ухааны мэдээлэлд үндэслэн дэлгэрэнгүй тайлбарласан.
!Бодисын солилцооны хам шинжийн гол шинж тэмдгүүд:
- Илүүдэл жин, таргалалт эсвэл хэвлийн хэсгийн таргалалт (хэвлийн бүсэд өөх хуримтлагдах).
-Цусны даралт ихсэхээс өмнөх үе шат буюу артерийн гипертензи. цусны даралт ≥ 120/80 мм м.у.б.
-Нүүрс усны солилцооны эрт үеийн эмгэг, чихрийн шижингийн өмнөх үе шат эсвэл 2-р хэлбэрийн чихрийн шижин. Өлөн үеийн цусан дахь глюкозын хэмжээ ≥5.6 ммоль/л
! Нэмэлт шалгуур үзүүлэлтүүд:
-Дислипидеми. HDL бус холестерины түвшин (энэ үзүүлэлт нь "сайн" холестеринаас бусад бүх төрлийн холестериныг багтаана) ≥3.4 ммоль/л байх болон/эсвэл триглицеридийн түвшин ≥1.7 ммоль/л байх.
-Гиперурикеми-шээсний хүчлийн түвшин 360 мкмоль/л ба түүнээс дээш болох.
-Бөөрний үйл ажиллагааны алдагдал эсвэл бөөрний гэмтэл шээсний альбумин-креатинины харьцаа ≥10 мг/г ба эсвэл бөөрний үйл ажиллагааны үзүүлэлт тооцоолсон түүдгэнцрийн шүүлтүүрийн хурд—≤89 мл/мин/1.73 м².
-Бага зэргийн үрэвсэл. цусны шинжилгээнд өндөр мэдрэг С-реактив уургийн (hs-CRP) түвшин >2 мг/л
"Бодисын солилцооны хам шинжийг оношлоход үндсэн нэг шинж, нэмэлт хоёр шалгуур, эсвэл үндсэн хоёр шинж, нэмэлт нэг шалгуур байхад хангалттай" гэж Надежда Звартау тайлбарласан байна.
"Бараг хэвийн" байдал хэзээ өвчний шинж тэмдэг болдог вэ?
Орчин үеийн анагаах ухаан нь бодисын солилцооны хам шинжтэй холбоотой бараг бүх гажгийг зохицуулах боломжийг олгодог. Өвчтөнд амьдралын хэв маягийн өөрчлөлт, голчлон хоолны дэглэм, биеийн хөдөлгөөнийг нэмэгдүүлэх талаар зөвлөмж өгч, шаардлагатай үед эм бичиж өгдөг. Гэсэн хэдий ч өвчин хүндрэх тусам бие махбод дахь гэмтлийг "засах" нь хэцүү болж, хүндрэл, насыг богиносгодог өвчин үүсэх эрсдэл өндөр байдаг. Үүний зэрэгцээ мэргэжилтнүүд одоогоор практикт хэд хэдэн тулгамдсан асуудал байгааг тэмдэглэж байна.
"Гол асуудал бол эрсдэлт хүчин зүйлсийн ихэнх нь өөр өөр мэргэжилтнүүдийн хяналтад байдаг" гэж Надежда Звартау тэмдэглэв. Өөрөөр хэлбэл, ерөнхий эмч нэг зүйлийг, зүрх судасны эмч нөгөөг, дотоод шүүрлийн эмч гурав дахь зүйлийг шалгадаг. Гэсэн хэдий ч бие биеэ бэхжүүлж, бүр өдөөдөг бодисын солилцооны хам шинжийн бүх бүрэлдэхүүн хэсгүүдийг цогцоор нь үнэлж, зохицуулах шаардлагатай гэж шинжээч онцлон тэмдэглэв.
Өөр нэг бэрхшээл бол "урьдчилсан эрсдэл" буюу бие махбодын ноцтой үйл ажиллагааны алдагдлын эрт үеийн анхааруулах шинж тэмдгүүдэд хандах хандлагыг өөрчлөх явдал юм. Судалгаанаас харахад бидний "бараг хэвийн" гэж үздэг зүйл нь үнэндээ эрүүл мэндийн ноцтой асуудалд хүргэх шууд зам байж болно.
Доктор Звартау хэд хэдэн нийтлэг жишээг дурдсан байна. Үүнд:
-Цусан дахь глюкозын хэмжээ 5.6 ммоль/л-ийг ихэвчлэн "хэвийн хэмжээнд ойрхон" гэж үздэг. Гэсэн хэдий ч хуримтлагдсан эмнэлгийн мэдээллээс харахад энэ нь ихэвчлэн сөрөг өөрчлөлтийн шинж тэмдэг болдог;
-Цусны даралтын үзүүлэлт 120–139/80–89 мм м.у.б байх нь ерөнхийдөө хэвийн гэж тооцогддог (Оросын эмнэлзүйн удирдамжийн дагуу цусны даралт ихсэх оношийг 140/90 мм м.у.б ба түүнээс дээш түвшинд тавьдаг). Гэсэн хэдий ч зүрх судасны эмч эдгээр түвшинд эрүүл мэндийн эрсдэл мэдэгдэхүйц нэмэгддэгийг анхааруулсан.
-Биеийн жингийн индекс (БЖИ) 25–29.9 байх үеийн илүүдэл жин нь хараахан таргалалтад тооцогддоггүй (таргалалтын оношийг БЖИ 30 ба түүнээс дээш байхад тавьдаг) хэдий ч энэ нь эрсдэлт хүчин зүйл болох нь батлагдсан.
Та хэрхэн эрүүл мэндээ хадгалж, урт наслах вэ?
Өнөөдөр ерөнхий эмч, дотоод шүүрлийн эмч, зүрх судасны эмч зэрэг эмч нар бодисын солилцооны хам шинжтэй өвчтөнийг тухайн хүн дунджаар таван оноштой байх үед л тодорхойлдог. Үүнийг "Зүрх судасны өвчин ба дундаж наслалт" нэртэй Бүх Оросын Өвчтөнүүдийн Холбооны форумын мэргэжилтнүүд мэдээлсэн.
Нөхцөл байдлыг засахын тулд эрсдэлт хүчин зүйлсийг эрт үе шатанд тодорхойлоход анхаарлаа хандуулах нь чухал гэж Алмазовын нэрэмжит Үндэсний Анагаах Ухааны Судалгааны Төвийн дэд захирал Надежда Звартау онцоллоо. Одоо байгаа эрүүл мэндийн төвүүдэд тулгуурлан улс орон даяар нээгдэж буй эрүүл урт наслалтын анагаах ухааны төвүүд энэ хүчин чармайлтад туслах төлөвтэй байна. Эдгээр төвүүд нь заавал эмнэлгийн даатгалын схемийн дагуу үнэ төлбөргүй үйлчилгээ үзүүлэх бөгөөд үүнд биеийн хөгшрөлтийн хурд болон энэ үйл явцын хурдасалтын шалтгааныг тодорхойлох дэлгэрэнгүй үзлэгт орно.
Мөн 40 наснаас эхлэн жил бүр (18-39 насныханд гурван жилд нэг удаа) хийдэг стандарт урьдчилан сэргийлэх эрүүл мэндийн үзлэгт хамрагдах нь чухал юм. Үүнд бодисын солилцооны хам шинжийн олон бүрэлдэхүүн хэсгийг илрүүлэх шинжилгээ багтана гэж зүрх судасны эмч Звартау тайлбарлав. Үүнд биеийн жингийн индекс болон цусны даралтыг хэмжих, мөн глюкоз болон холестерины түвшинг шалгах зэрэг орно.
Төлбөртэй эрүүл мэндийн үзлэгт хамрагдахыг илүүд үздэг хүмүүс бодисын солилцооны хам шинжийг үнэлэхэд ашигладаг гол үзүүлэлтүүдийг гарын авлага болгон ашиглаж болно.
Жич: Энэхүү нийтлэл нь мэдээлэл өгөх зорилготой бөгөөд эмчийн зөвлөгөөг орлохгүй тул та эрүүл мэндтэй холбоотой асуудлаар заавал эмчид хандахыг мартаж болохгүй.
Орчуулж бэлтгэсэн З.Цэцэг
Эх сурвалж: zms.mn
