Б.НАНДИН

Өмнөд Солонгос улс дам байдлаар Ираны дайнд татагдан оролцох болсон тухай “Өмнөд Солонгосын зэвсгийн экспорт Ираны дайнд оролцуулж байна” гэсэн өгүүлэл “thediplomat.com”-д саяхан нийтлэгджээ. Nima Khorrami-ий бичсэн энэхүү нийтлэлийг орчуулан хүргэе. 
Өмнөд Солонгос дэлхийн зэвсгийн зах зээлд хурдацтай өсөж, томоохон экспортлогчдын нэг болсноор тус улсын нийлүүлсэн зэвсэглэл одоо Ираны дайны нөхцөл байдалд татагдан орж байна. Сөүл өөрөө уг мөргөлдөөнд шууд оролцоогүй боловч түүний экспортын бодлого, нийлүүлэлтийн сүлжээний онцлог нь зэвсгийг гуравдагч орнуудын дамжлагаар дамжин өөр бүс нутагт ашиглагдах боломжийг бий болгожээ.
Өмнөд Солонгосын зэвсгийн экспорт сүүлийн жилүүдэд огцом өссөн бөгөөд Европ болон Ойрхи Дорнодын зах зээлд хүчтэй нэвтэрч эхэлсэн. Энэ өсөлт нь зөвхөн эдийн засгийн амжилт бус, мөн геополитикийн нөлөөллийн хэрэгсэл болж хувирч байна. Гэвч экспортолсон зэвсэглэл нь анхны худалдан авагч орноос цааш дамжин, өөр мөргөлдөөнд ашиглагдах эрсдэл бодит байдал болж эхэлжээ.
Тухайлбал, Польшид нийлүүлсэн K2 танк, K9 өөрөө явагч их буу зэрэг зэвсгүүд Европын батлан хамгаалах системд багтаж, улмаар Украин дахь дайны нөхцөлд ашиглагдах боломж бүрдсэн. Энэ нь зэвсгийн урсгал нэг улсаас нөгөөд шилжихдээ хяналт сулрах, эцсийн хэрэглэгч өөрчлөгдөх боломжтойг харуулж байна.
Үүнтэй төстэй байдлаар Ойрхи Дорнодын орнуудад нийлүүлсэн Өмнөд Солонгосын зэвсэглэлүүд Ираны эсрэг чиглэсэн хамгаалалтын болон цэргийн ажиллагаанд шууд бус байдлаар ашиглагдаж эхэлсэн байна. Ялангуяа агаарын довтолгооноос хамгаалах систем, их бууны техник, хуягт хэрэгслүүд нь бүс нутгийн зэвсэглэлд багтаж, Ираны пуужин, дроны эсрэг ажиллагаанд оролцож байгаа талаар мэдээлэгдэж байна.
Өмнөд Солонгосын зэвсгийн экспортын гол давуу тал нь өрсөлдөхүйц үнэ, хурдан нийлүүлэлт, барууны стандарттай нийцсэн технологи юм. Энэ нь Европ болон Ойрхи Дорнодын орнуудад Солонгосын зэвсгийг сонирхох эрэлтийг нэмэгдүүлж байна. Гэвч энэ давуу тал нь зэвсгийн тархалтыг хурдасгаж, улмаар түүний хэрэглээний хяналтыг сулруулах эрсдэлийг дагуулж байна. Шинжээчид зэвсгийг албан ёсоор нэг улсад нийлүүлсэн ч эцсийн хэрэглэгч өөрчлөгдөх, эсвэл өөр мөргөлдөөнд ашиглагдах нь зэвсгийн худалдаанд түгээмэл үзэгдэл гэдгийг онцолж байна. Энэ нь Өмнөд Солонгосын хувьд экспортын бодлого, хяналтын механизмаа дахин үнэлэх шаардлага үүсгэж байгаа юм.
Ираны дайн ийнхүү зөвхөн шууд оролцогч орнуудын хүрээнд хязгаарлагдахгүй, дэлхийн зэвсгийн зах зээл, нийлүүлэлтийн сүлжээгээр дамжин олон улсын шинжтэй болж байгааг харуулж байна. Өмнөд Солонгосын жишээ нь орчин үеийн зэвсгийн худалдаа хэрхэн геополитикийн өргөн хүрээний үр дагавартай болохыг тодорхой харуулж байна.

Эх сурвалж: “Зууны мэдээ” сонин

2026 ОНЫ ГУРАВДУГААР САРЫН 30. ДАВАА ГАРАГ. № 59 (7801)

 

Хуурамч мэдээлэл хаа сайгүй тархах болсон энэ үед баримттай, эх сурвалжтай, үнэн бодитой мэдээллийг “Зууны мэдээ” сониноос аваарай.

Үнэн мэдээллийг хамтдаа хамгаалцгаая.

Бие даасан сэтгүүл зүйг дэмжин "Зууны мэдээ" захиалаарай. www.zuuniimedee.mn