БНСУ-ын тусгай прокурорын багийнхан энэ сарын 13-нд Ерөнхийлөгч асан Юн Сок Ёльд цаазаар авах ял оноох хүсэлтээ шүүхэд гаргажээ. 2024 оны арванхоёрдугаар сард Юн үндсэн хууль зөрчиж, ямар ч үндэслэлгүйгээр цэргийн байдал зарласан тул түүнийг бослого гаргасан хэргээр шалгаж байна. Энэ нь түүнийг 2025 оны дөрөвдүгээр сард огцруулахад хүргэсэн.

Мөрдөн байцаагчдын үзэж байгаагаар тухайн үеийн ерөнхийлөгч засгийн газрын хууль тогтоох болон шүүх эрх мэдлийг эрхшээлдээ оруулахыг оролдсоноос гадна улс төрийн өрсөлдөгчөө "төрийн эсрэг хүчин" хэмээн дарахыг хүссэн.

Шүүх бүх маргааныг дэнсэлж, хоёрдугаар сарын 19-нд анхан шатны шүүх шийдвэрээ гаргана. Гэвч Юн Сок Ёлийг эцэст нь цаазлах нь юу л бол. Энэ байр суурь БНСУ-ын улс төрийн соёлыг мэддэг жирийн ажиглагчдын аль алиных нь дунд бий болсон бөгөөд шүүх хуралдаанд оролцогчид, тэр дундаа яллагдагч, шүүгдэгч нар ч үүнийг хуваалцаж байх шиг байна.

Гэтэл прокурорын байгууллага яагаад ийм шийтгэл ногдуулах хүсэлт гаргасан юм бэ?

"Өмнөд Солонгосын ерөнхийлөгчдийн хараал"

Прокурорын зөвлөмж тийм ч гайхмаар зүйл биш байлаа. БНСУ-ын эрүүгийн хуульд хуйвалдагчдын толгойлогчийг бослого зохион байгуулсных нь төлөө цаазлах, бүх насаар нь хорих, албадан хөдөлмөр эрхлэхгүйгээр бүх насаар нь хорих гэсэн гуравхан шийтгэл оногдуулдаг.

Юн Сок Ёль өөрөө болон түүний өмгөөлөгчид цэргийн байдал тогтоох шийдвэр нь ерөнхийлөгчийн бүрэн эрхэд хамаарах бөгөөд улс төрийн шинж чанартай тул шүүхээр хуулийн дагуу эсэргүүцэх боломжгүй гэж үзсээр байна. Төрийн тэргүүн асан “Телевизээр бодит цаг хугацаанд гарч байгаа гурван цаг үргэлжилсэн үймээн самуун байдаггүй” гэж дахин хэлэв.

Гүйцэтгэх магадлал багатай гэсэн үндэслэлүүд нь сүүлийн үеийн урьд өмнө тохиолдсон зүйлс дээр үндэслэсэн. 1996 онд БНСУ-д ерөнхийлөгч асан Чун Ду Хван (1980-1988)-ыг үймээн самуун гаргасан, эх орноосоо урвасан, авлигын хэрэгт буруутган мөн адил шүүх хурал хийж байжээ. Анхан шатны шүүх түүнийг 1979 онд түүний удирдсан цэргийн эргэлтийн үеэр болсон үйл явдал, 1980 онд Кванжу хотод ардчиллыг дэмжигч бослогыг харгис хэрцгийгээр дарсан хэргээр цаазаар авах ял оноожээ. Харин дараа нь давж заалдах шатны шүүх болон Дээд шүүхээс түүний ялыг бүх насаар нь хорих болгон бууруулсан. 1997 онд Ерөнхийлөгч Ким Ён Сэм түүнийг "үндэсний эв нэгдлийн эрх ашгийн үүднээс" бүхэлд нь өршөөсөн юм.

Чун Ду Хваны залгамжлагч Ро Тэ У (1988-1993) мөн 1996 онд шүүгдэж байсан бөгөөд түүнд анх 22.5 жилийн ял оноосон ч Дээд шүүх түүний ялыг 17.5 жил болгон бууруулжээ. Мөн 1997 онд суллагдсан.

Өмнөд Солонгосын бусад ерөнхийлөгчийн хувь тавилан энэ чиг хандлагыг баталж байна. Эхлээд тэдэнд хамгийн хатуу шийтгэл оногдуулж, хэдэн жилийн дараа өршөөл үзүүлнэ.

2008-2013 онд ерөнхийлөгчөөр ажиллаж байсан Ли Мён Бак 2018 онд авлигын хэргээр 15 жилийн хорих ял авчээ. Гэсэн хэдий ч 2022 онд Юн Сок Ёол өөрөө гаргасан тусгай тогтоолоор түүнийг сулласан.

Ерөнхийлөгч Пак Гын Хэ (2013–2017) Юны нэгэн адил огцорсон бөгөөд 2018 онд авлигын хэргээр 24 жилийн хорих ял сонссон бол 2021 онд түүнийг дараагийн төрийн тэргүүн Мүн Жэ Ин (2017–2022) өршөөсөн юм.

Бослогын хэрэг нь Юн Сок Ёлын эсрэг хийсэн цорын ганц шүүх хурал биш гэдгийг тэмдэглэх нь зүйтэй. Түүнийг мөн "дайсанд тусалсан" (Хойд Солонгос руу нисгэгчгүй онгоц илгээсэн) болон эрх баригчдыг үүргээ биелүүлэхэд нь саад учруулсан (баривчлахыг хориглох оролдлого хийсэн) гэж буруутгаж байгаа юм. Шүүхийн шийдвэр нэгдүгээр сарын 16-нд гарах төлөвтэй байна. Гэсэн хэдий ч бүх насаар нь хорих ял нь бослогын хамгийн бага шийтгэл бөгөөд энэ нь бусад шүүх хурлын ач холбогдлыг бууруулдаг.

Хэдийгээр тус улсын эрүүгийн хуулинд цаазаар авах ял хэвээр байгаа ч хамгийн сүүлд 1997 онд хэрэглэгдэж байсан.Шүүх гэмт хэрэгтнүүдэд энэ ялыг оногдуулсаар байгаа ч энэ нь нэн ховор, цаазаар авах ялыг хэрэгжүүлдэггүй. Албан ёсны мэдээллээр 2023 оны байдлаар БНСУ-д цаазын ял сонссон 59 хүн байна. Түүнчлэн 2011-2023 он хүртэлх 12 жилийн хугацаанд гурван гэмт хэрэгтэн энэ жагсаалтад нэмэгдсэн байна.

Угаасаа эдгээр бодит байдлыг прокурорын байгууллага, тэр байтугай экс ерөнхийлөгч өөрөө ч сайн мэдэж байгаа. Тусгай прокурорын туслах Пак Ок Су хэлсэн үгэндээ, Өмнөд Солонгос цаазаар авах ялыг албан бусаар түдгэлзүүлсэн орнуудын тоонд ордог. Прокурорын байгууллага цаазаар авахын төлөө бус “шийтгэл зайлшгүй байх нийгмийн хүсэл эрмэлзэл”-ийг харуулахын тулд ийм санал гаргаж байна гэж тов тодорхой тайлбарлав. Түүний үзэж байгаагаар цаазын ял нь БНСУ-ын эрүүгийн хуульд яг ийм үүрэг гүйцэтгэдэг.

Гэсэн хэдий ч дайны байдал давтагдахгүйн тулд Юн Сок Юл Чун Ду Хван, Ро Дэ У нараас илүү хатуу шийтгэх ёстой гэж тусгай прокурорын туслах онцолжээ. "Хуульд заасан ялын доод хэмжээг оногдуулах нь буруу" гэж Пак Ок Су дүгнэжээ. Прокурор мөн Юн хийсэн үйлдэлдээ гэмшдэггүй гэдгийг онцолсон байна.

Улс орон ихээхэн өөрчлөгдсөнийг энд тэмдэглэх нь зүйтэй болов уу. 2024 оны 12-р сарын 3-4-ний хооронд болсон үйл явдлууд, мөн 2025 оны 1-р сард Юныг баривчлахыг оролдох үеэр ерөнхийлөгчийн аюулгүй байдлын алба болон цагдаа нарын хооронд үүссэн зөрчилдөөн цусгүй байсан. Мөн 1980 оны тавдугаар сард Гванжу хотод болсон жагсаал цуглааныг дарах үеэр 200 гаруй хүн амь үрэгдэж, 1800 гаруй хүн шархаджээ.

Улс төрийн хүрээний хариу үйлдэл

Хариуд нь одоогийн төрийн тэргүүн Ли Жэ Мёнгийн засаг захиргаа шүүхээс "хуульд нийцүүлэн, иргэдийн хүлээлтийн дагуу" шийдвэр гаргана гэж найдаж байна гэж мэдэгдэв. Юн Сок Ёлийг огцруулахад гол хувь нэмэр оруулсан Тобурогийн Ардчилсан нам прокурорын хүсэлтийг "боловсронгуй, олон нийтийн хүлээлттэй нийцэж байна" гэж үзжээ.

Юн Сок Юлын 2022 онд нэр дэвшиж байсан одоогийн сөрөг хүчний улс төрийн "Иргэний хүч" бүлгийн гишүүд намаас энэ асуудлаар албан ёсны мэдэгдэл хийхээр төлөвлөөгүй байна гэж "Hangyoreh" сонинд бичжээ. Энэ нь Иргэний хүчнийг "Юн Сок Ёлтай бүрэн салж чадаагүй" гэж консерватив хэвлэлд хүртэл шүүмжилсэн үүрэг гүйцэтгэсэн байж магадгүй юм.

Сонины үнэлгээ

Юн Сок Ёль хийсэн үйлдэлдээ гэмшээгүй бөгөөд "хуурамч логик аргументууд"-ын тусламжтайгаар өөрийнхөө зөвийг нотолсон хэвээр байгааг Өмнөд Солонгосын хэд хэдэн хэвлэл редакцийн материалд тэмдэглэж байна.

“Шүүх хурлын үеэр Юн Сок Ёлийн биеэ авч яваа байдал нь төрийн тэргүүн байсан хүний ​​төвшинд нийцээгүй. Өнгөрсөн арванхоёрдугаар сард Юн Сок Юл мэдүүлэг өгөх үеэрээ цэргийнхнээс уучлалт гуйсан ч тэрээр хэзээ ч дайны дэглэм тогтоосондоо уучлалт гуйгаагүй” гэж төв үзэлтэй “Чунган Илбо” сонинд бичжээ. Сэтгүүлчид төрийн тэргүүн асанд хандан “Хариуцлагаас зайлсхийхгүй, иргэдээсээ уучлал гуйхыг” уриалав.

"Өнөөдөр шүүх хурлын эцсийн хурал дээр Ерөнхийлөгч асан Юн Сок Ёль Францын гүн ухаантан Монтескьюгийн үгнээс иш татсан" гэж Тона Илбо сонин онцолжээ. Уг хэвлэлд тэмдэглэснээр, шүүх хурлын үеэр Юныг өмгөөлөх баг Галилео Галилейгийн хувь заяаг эргэн дурсаж, олонхийн санал үргэлж зөв байдаггүй гэдгийг эсэргүүцэхийг оролдсон байна. "Тэд Юн Сокёолыг Галилео шиг агуу хүн гэж хэлэх гээд байгаа юм уу?" сонин ёжтойгоор тэмдэглэв.

Консерватив үзэлтэй Чосун Илбо ч Юн Сок Ёолын байр сууринд бухимдаж байна. Дарангуйллын үеийн үлдэгдэл гэж тооцогдож байсан дайны байдлыг гэнэт зарлаж, улмаар Ерөнхийлөгчийг огцруулсан нь олон иргэнийг цочирдуулж, төрийн нэр хүндийг унагахад хүргэсэн” гэж мэдэгджээ. Гэвч одоо ч прокурорууд цаазаар авах ялыг хүссэн ч Юн Сок Ёль олон нийтээс уучлалт гуйгаагүй байна. "Ичгүүр ба гутамшиг" гэж нийтлэлд тэмдэглэжээ. Үүний зэрэгцээ тус хэвлэл сөрөг хүчин байхаа больсноос хойш хорлон сүйтгэгч “зан авир нь огт өөрчлөгдөөгүй” эрх баригч намыг шүүмжилсэн байна.

Өмнөд Солонгосын зүүний үзэлтнүүд Юн Сок Ёлд онцгой хатуу ханддаг. "Улс орныг хямралд оруулсандаа харамсдаггүй, ичгүүр сонжуургүй төрийн гэмт хэрэгтэнд зохих шийтгэл" гэж Хангёре сонин редакцын нийтлэлдээ бичжээ.

"Нэг хүний ​​театр"?

Сонгуулийн кампанит ажлын үеэр Юн Сок Ёль өөрөө хуулийн сургуульд сурч байхдаа Чун Ду Хваны дуурайлган шүүх хуралд оролцож, шүүгчийн үүрэг гүйцэтгэсэн тухайгаа дурссан. Дараа нь тэрээр хуучин дарангуйлагчийг цэргийн эргэлт зохион байгуулсан хэргээр бүх насаар нь хорих ял оноов.

Бодит амьдрал дээр тэрээр прокурорын албанд карьераа босгож, Ерөнхийлөгч Пак Гын Хэгийн хэрэгт прокуророор хүртэл оролцож байсан. Тиймээс Юн Сок Ёль БНСУ-ын Ерөнхий прокурор асан хүний ​​хувьд шүүхийн практик, тэр дундаа цаазаар авах ялыг маш сайн ойлгодог нь тодорхой. Гэхдээ энэ бол театр, симуляци, эсвэл хэн нэгний хэргийн шүүх хурал биш, харин өөрийнх нь шүүх хурал юм.

Өмнөд Солонгосын олон хэвлэл мэдээллийн хэрэгслээр прокурорууд цаазаар авах ялыг хүсэхэд Юн Сок Ёлийн "ядарсан инээмсэглэлийг" тэмдэглэжээ. Харин яллагдагчаар татагдсаны дараа түүний царай улайж, дуу хоолой нь өөрчлөгдсөн гэж зарим хүмүүс тэмдэглэжээ.

Гэсэн хэдий ч түүнийг Өмнөд Солонгосын хэвлэлүүд хэт барууны үзэлтэй гэж дүгнэдэг дэмжигчидтэй хэвээр байна. Өргөдлийг зарлах үеэр шүүх хурал дээр Юн Сок Ёлийг дэмжигч гэх хүмүүс хараал идсэнийг мөн л хэвлэлүүд онцолж байна.

Нэгдүгээр сарын 13-нд шүүхээс шашны тэргүүлэгч номлогчдын нэг, Саран Чэйлийн сүмийн Жон Кван Хуныг баривчлах тушаал гаргасан. Түүнийг хэд хэдэн хэрэгт буруутгаж байгаа юм. Тэрээр Юн Сок Ёолыг буруутгасны дараа түүнийг дэмжсэн олон жагсаал цуглааныг хамтран зохион байгуулсан.

Прокурорын байгууллага "шийтгэл зайлшгүй байх тухай тезис"-ийг хүн бүрт хүргэхээр шийдсэн бололтой.

Орчуулсан З.Батцэцэг

Эх сурвалж: zms.mn