2026 оны хөлбөмбөгийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн эхэлж байна. Түүхэндээ анх удаа 48 баг оролцоно. Мэргэжилтнүүд Испани, Франц, Бразил, Аргентин, Герман зэрэг багийг нэрлэж байна. Гэхдээ бараг бүх дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээнд аваргын төлөө өрсөлдөхгүй юмаа гэхэд хэн ч хүсээгүй ч маш хол явах чадвартай багууд гарч ирдэг. Хөлбөмбөгийн мэргэжилтнүүд, спортын хэвлэлүүд дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээний “битүү морьд”-ыг танилцуулж байна.
Норвеги
Олон спорт сонирхогчид Норвегичууд цанаар гулгах, биатлон, мэдээжийн хэрэг гандболын төрлөөр онцгой амжилт гаргадаг гэдэгт бат итгэдэг. Гэвч саяхан болсон хоккейн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээнд Скандинавчууд гуравдугаар байрын төлөөх тоглолтод Сидни Кросби тэргүүтэй Канадын багийг шуугиантайгаар буулган авч, анхны медалийн тавцанд гарсан юм.
Одоо Норвегийн хөлбөмбөгийн шигшээ баг үүнтэй төстэй зүйлийг зорьж байгаа бөгөөд үүнийг хийх боломж нь хоккейн тоглогчдоос дутахгүй байна. Викингүүд 1998 оноос хойш ДАШТ-ий финалд тоглоогүй ч энэ удаад итгэлтэйгээр байраа баталгаажууллаа. Англи, Норвеги багууд Европын сонгон шалгаруулалтад оноогоо алдахаас зайлсхийсэн цорын ганц багууд байсан бөгөөд сүүлийнх нь үүнийг хийхийн тулд Италийг хоёр удаа хожих ёстой байв. Норвегичууд гайхалтай тоглож, зургаан оноо аваад зогсохгүй Италийг хоёр удаа бут ниргэсэн.
“Намайг бага байхад Норвеги дэлхийн аваргад хэзээ ч оролцож байгаагүй. Тиймээс би Норвегид байгаа хүүхдүүдэд үнэхээр баяртай байна. Би эх орноо дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээнд оролцохыг үнэхээр хүсэж байна. ДАШТ үзэх болгондоо би өөр улсыг дэмждэг байсан” гэж Норвегийн шигшээ багийн довтлогч Эрлинг Хааланд хэлсэн байна.
Норвегийн шигшээ багийн бүрэлдэхүүнийг харахад ийм амжилт санамсаргүй зүйл биш гэдгийг харж болно. Тоглолтын үр дүнг бараг ганцаараа шийдэж чаддаг Манчестер Ситигийн супер од Эрлинг Хааланд байна. Түүнтэй хамт Арсеналын хагас хамгаалагч Мартин Эдегор, РБ Лейпцигийн жигүүрийн довтлогч Антонио Нусса, Атлетико Мадридын төвийн довтлогч Александр Сорлот болон Европын шилдэг таван лигийн, тэр дундаа Английн Премьер лигийн олон чадварлаг тоглогчид багтжээ. Энэ "бүлэг"-ийг нийлээд Transfermarkt бараг 600 сая еврогоор үнэлдэг. Энэ нь Оросын шигшээ багийн нийлбэр дүнгээс ойролцоогоор 2.5 дахин их юм.
Норвеги нь одоогийн байдлаар тус улсын түүхэн дэх хамгийн авьяаслаг хөлбөмбөгчдийн үетэй бөгөөд тус багийг Copenhagen-ийг удирдахаас өмнө 2010-аад оны эхээр Англи, Германд богино, амжилтгүй ажиллаж байсан орон нутгийн мэргэжилтэн Стеле Солбаккен удирддаг. Дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээнд Норвеги нэгдүгээр хэсэгт багтсан. Тэдний найдаж болох цорын ганц тоглолт бол Иракийн эсрэг, харин Францын эсрэг Сенегалтай хийсэн тоглолт нь үнэхээр сорилт байх болно. Энэ нь шүтэн бишрэгчид, ялангуяа төвийг сахисан хүмүүсийн хувьд илүү сэтгэл хөдөлгөм байна.
Сенегал
Дээр дурдсан Сенегалчууд дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээнд хүчтэй тоглолт үзүүлэх чадвартай багуудын тоонд багтдаг гэж олон шинжээчид үзэж байна. Тэмцээний шинэ хэлбэр нь багуудад хэсгийнхээ гуравдугаар байраас ч плей-оффт шалгарах боломжийг олгодог нь африкчуудад бас ашигтай. Франц, Норвеги хоёр өрсөлдөгчийн хувьд энэ нь маш сайн сонголт юм.
Хэд хэдэн хүчин зүйл Сенегалыг тэмцээнд гүнзгийрүүлэх ноцтой өрсөлдөгч болгодог. Нэгдүгээрт, баг нь Африкийн цомын аварга, түрүүлэхэд маш хэцүү тэмцээн юм. Хоёрдугаарт, Сенегал Садио Мане тэргүүтэй гайхалтай багтай. Ливерпүүл болон Байерн Мюнхений хуучин од 2023 оноос хойш Саудын Арабын Аль-Насср багт Криштиану Роналдутай хамт тоглож байгаа ч ур чадвар нь буураагүй хэвээр байна. Мане бол Сенегалын довтолгооны гол тоглогч, ямар ч өрсөлдөгчийн эсрэг өөрчлөлт хийх чадвартай.
Садио Мане
Сенегал бүх зиндааны олон шилдэг тоглогчидтой ч хамгийн чухал нь зөвхөн оддын цуглуулга биш баг юм. Шигшээ багийг Норвегийн нэгэн адил орон нутгийн мэргэжилтэн удирддаг. Пап Тиав хөлбөмбөгийн замналаа Европын дунд зэрэглэлийн багуудад тоглож байсан, тэр байтугай 2002 онд Москвагийн Динамо багт богино хугацаанд тоглож байсан. Сенегалын шигшээ баг бол түүний анхны ноцтой бөгөөд бие даасан дасгалжуулагчийн ажил бөгөөд өнөөг хүртэл тэрээр үүнийг амжилттай даван туулж байна.
Тиав Африк тивийн аварга шалгаруулах тэмцээнд түрүүлж, дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээнд оролцох эрхээ авсандаа дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээний тодорхой амжилтыг нэмэхэд дургүйцэхгүй нь ойлгомжтой. Тэр тусмаа энэ тал дээр тодорхой хэмжээний туршлагатай. 2002 онд дасгалжуулагч нь тоглогчийн хувьд хэсгийн шатанд дэлхийн аварга Францыг дуулиантайгаар буулган авч, шөвгийн 16-д Шведийг буулган авч, шөвгийн наймд Туркийн шигшээд, дараа нь нэмэлт цагт л зогсоосон Сенегалын шигшээ багийн бүрэлдэхүүнд багтаж байсан.
Марокко
Албан ёсны статистик мэдээгээр Африк тивийн цомын аварга нь Сенегал биш, харин Марокко юм. Гуравдугаар сард Африкийн хөлбөмбөгийн холбоо (CAF) тэмцээний финалын тоглолтод Сенегалын эсрэг торгуулийн цохилт өгснийг эсэргүүцэн Тиав талбайг 15 минутын турш орхисны дараа ийм шийдвэр гаргасан юм. Гэвч CAF-ийн шийдвэрийг хэн ч нухацтай хүлээж аваагүй бололтой.
Мароккогийн ахлагч Ашраф Хакими хүртэл цомоос татгалзсан. ПСЖ-ийн хамгаалагч Сенегал шударгаар хожсон гэдгийг онцолсон. Африкийн Үндэстний цомын тэмцээний үр дүн хэдийгээр цаасан дээр ялсан ч Мароккогийн хөгжөөн дэмжигчдийн урмыг хугалсан тул 2026 оны дэлхийн аваргад ихээхэн найдлага тавьж байна. Сүүлийн ДАШТ-д Марокко дуулиантайгаар дөрөвдүгээр байрт шалгарсан бөгөөд тэдний баг дөрвөн жилийн хугацаанд дордоогүй нь лавтай.
Дээр дурдсан Хакимигаас гадна Реал Мадридын жигүүрийн довтлогч Брахим Диаз, Лиллийн өсөн нэмэгдэж буй од Аюб Бухадди болон Европын шилдэг клуб, лигийн чадварлаг тоглогчид багтжээ. Багийг дахин нутгийн мэргэжилтэн Мохамед Оуахби дасгалжуулж байна. Тэрээр Африкийн цомын шигшээ тоглолтын дараа орхисон Валид Реграгуйг орлож, хэдэн сарын өмнө шигшээ багийг удирдах болсон. Мэргэжилтэн нь олон нийтэд төдийлөн танигдаагүй. Тэрээр хэзээ ч мэргэжлийн хөлбөмбөг тоглож байгаагүй бөгөөд дасгалжуулагчийн карьераа Бельгид эхлүүлсэн. Мароккогийн шигшээ багт орохоосоо өмнө залуучуудын багийг дасгалжуулж хэдэн жил ажилласан.
Германы шигшээ багийн хагас хамгаалагч асан Тони Кроос саяхан багаа тэмцээний гол фаворитуудын нэг гэж нэрлэсэн. Марокко үнэхээр гайхалтай багтай ч Европ, Өмнөд Америкийн хүчтэй өрсөлдөөнтэй тулгарч байна. Тэд хэсгийн шатанд эдгээр орны нэг Бразилийн багтай тоглоно. Тэд бас ширүүн Шотланд, чамин Гайтийн багтай тулгарна.
Колумб
Өмнөд Америкийн тухай ярихад Колумбыг анхаарч үзэх нь гарцаагүй. Оросын шигшээ багийн тоглогч асан Андрей Аршавин саяхан энэ багийг ДАШТ-ий “битүү морь” хэмээн онцолж байсан. Гэсэн хэдий ч тэрээр энэ талаар дэлгэрэнгүй тайлбарлаагүй.
Хоёр жилийн өмнө болсон сүүлчийн Копа Америкад тус баг финалд шалгарч, дэлхийн аварга Аргентинд нэмэлт цагт хожигдсон. Колумбын шигшээ баг 2026 оны дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээний урьдчилсан шатанд гуравдугаар байрт шалгарсан нь багийн жагсаалтыг харахад логик үр дүн юм. Довтолгоонд Байерн болон Спортинг багт тоглодог Диаз, Суарес (Уругвайн тоглогчтой андуурч болохгүй) хоёр Луис тоглогч давамгайлж байна. ОХУ-ын Премьер лигийн од Краснодар багийн Жон Кордоба ч мөн нөлөө үзүүлэхээр төлөвлөж байна.
Колумбын дунд хагас хамгаалалт, хамгаалалтын шилдэг тоглогчид байдаг, тэр дундаа Колумбын хөлбөмбөгийн амьд домог Хамес Родригес байдаг. Довтолгооны хагас хамгаалагч Колумбын шигшээ баг шөвгийн наймд шалгарсан 2014 оны дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээнд гялалзаж байсан. MLS-ийн хагас хамгаалагч долдугаар сарын 12-нд 35 нас хүрэх ч гайхалтай дамжуулалт өгөх эсвэл галзуу гоол хийж чадна.
Колумбын шигшээ багийг 1990 оны дэлхийн аварга Аргентины шигшээ багийн тамирчин Нестор Лоренцо дасгалжуулж байгаа болохоор тоглогчийн хувьд ч томоохон тэмцээнд оролцож байсан туршлагатай. Өмнөд Америкчууд Португал, Бүгд Найрамдах Ардчилсан Конго Улс, Узбекистантай хамт K хэсэгт багтжээ. Тэднийг Португалийн ард нэн даруй хоёрдугаарт оруулах нь сонирхол татаж байгаа ч Африкчууд болон ДАШТ-ий дебют тоглогч Узбекистан оноогоо амархан өгөх нь юу л бол.
Япон
Японы шигшээ багийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээний шилдэг амжилт нь шөвгийн 16-д шалгарсан явдал юм. Тус баг сүүлийн хоёр тоглолтыг оруулаад дөрвөн удаа энэ шатанд шалгарсан. Тиймээс Япончуудын хувьд ДАШТ-д хэсгээс шалгарах нь ердийн зүйл болсон бөгөөд одоо тоглогчид ч, хөгжөөн дэмжигчид ч илүү их амжилт гаргана гэж найдаж байна.
Японы баг төгс формтой байгаа тул эдгээр итгэл найдвар хоосон биш нь лавтай. 25 настай Майнцын хамгаалалтын хагас хамгаалагч Кайса Сано хагас хамгаалалтанд гялалзаж байгаа бол Арсен Захаряны Реал Сосьедад багийн анд Такефуса Кубо довтолгоонд ер бусын зүйлийг гаргаж чадна, Байерны хамгаалагч Хироки Ито хамгаалалтыг зангидаж байна. Японы дасгалжуулагчдын баг тогтвортой ажиллаж байгаа нутгийн мэргэжилтэн Хажимэ Мориясу 2018 оноос хойш багийг удирдаж байгаа.
Япончууд үнэхээр хэсгийн шатанд шалгарах ёстой. Азиуд Тунисыг чадварлаг даван туулах ёстой ч Швед, Нидерландын эсрэг хийх тоглолт маш хүнд байх болно. Харин Шведүүд сүүлийн үед маш сайн формтой байгаа бөгөөд плей-оффт шалгарч дэлхийн аваргын финалд шалгарсан.
Орчуулж бэлтгэсэн З.Цэцэг
Эх сурвалж: zms.mn
