Б.НОМИН

Замын цагдаагийн газрынхан энэ өдрүүдэд ээлжит  нэгдсэн шал­галтдаа гараад байна. Зам тээв­рийн осол гэмтэл, гэмт хэргийн гаралтыг таслан зогсоох, урьдчилан сэргийлэх чухал ач хол­богдолтой учраас энэ шалгалтад тэд багагүй ач холбогдол өгдөг аж. Тиймдээ ч Замын цагдаа­гийн газрынхан бүрэн бүрэлдэхүүнээрээ дайч­лагд­даг юм. 

“Шоуны өдөр” буюу өнгөрсөн баасан гаригийн оройноос энэ шалгалт эхэлжээ. Манай сур­валжлах баг Замын цаг­даагийн газрын Урьдчи­лан сэргийлэх хэлтсийн байцаагч, цагдаагийн дэс­лэгч Э.Энхболд, Э.Ууган­баяр нарыг өнгөр­сөн баасан гаригийн орой  үүрэгт ажлаа гүйцэтгэж байхад нь хамт байж, нийс­лэлийн замын хөдөл­гөөнд оролцогчдын амьд­ра­лыг хэсэг хугацаанд сурвалжилснаа хүргэе.

Жавар тачигнасан Улаанбаатарын цаг хэдий 22:00-ыг заасан ч нийс­лэлийн зам дээрх амьдрал амрах болоогүй бололтой. Залуухан дэс­лэгч нарыг “Чулуу-Овоо”-гийн пост дээр ирэх үед манай сурвалжлах багийн­­хан тэнд уулзлаа. Шөнийн ээлжийн цагдаа зам тээврийн ослын дууд­лагаар ойрхон явсан, пос­тод нэг хүн үлдсэн байсан нь Дотоодын цэргийн алба хаагч аж. Шөнийн ээл­жийн цагдаагийн аюулгүй байдлыг хангах үүднээс дотоодын цэргийнхэн хамт үүрэг гүйцэтгэдэг болсон байна. Илэрсэн зөрчлүүд ердийн, анхаа­рал татахуйц гэмт  хэрэг гараагүй, тайван байсан учраас бид нэг их удалгүй тэндээс хөдөлж, Баян­бүрдийн постыг зорилоо.

Хамт яваа дэслэгч нар маань зам зуур бидэнд ажлынхаа талаар танил­цуулж, энэ тэрийг ярьж явлаа. Бидний нэрлэж заншсанаар “Шоуны өдөр” учраас энэ орой хэвийн биш жолоочтой машин хотоор нэг бий. Тэднийг илрүүлж, учирч болох эрс­дэлээс сэргийлэх  үүрэг­тэй цагдаа нарт элдвийн л зүйл тохиолдох нь то­дорхой. Э.Энхболд, Э.Ууган­баяр нарыг манай сурвалжлах багийнхантай уулзахын өмнө очсон постод согтуугаар машин барьж яваад ба­ригд­сан залуухан бүсгүйн асуудал хурцаар тавигджээ.

Согтолтын хэмжээ нь хоёр бүхэл, дээрээс нь жолооны үнэмлэхгүй бай­сан учир түүнийг эрүүл­жүү­лэ­хэд хүргэх шаард­лагатай байж. Гэтэл “Би ой дөрвөн сартай хүүхэд­тэй шүү дээ” гээд л уйлж гарах нь тэр. Хуульд зааснаар хүүхэд нь нэг ой хүрээгүй бол хүндэтгэж үзэх шалтгаан мөн. Гэвч залуу бүсгүйн хувьд энэ “Өршөөл”-д хамааралгүй учраас цагдаа нарт бүсгүйг эрүүл­жүүлэхэд шилжүү­лэхээс өөр арга байгаагүй аж.

Бүсгүйн хувьд гол асуу­дал маргааш өглөө­нөөс  нь эхэлнэ гэнэ. Яагаад гэхээр бүсгүй гар­гасан зөрчлүүдийнхээ ха­риуд 7-14 хоног барив­чилгаанд явах учиртай. Тэр хооронд нялх хүүхэд нь яах вэ гэдэг асуудал харамсалтай нь хууль хяналтынхны биш, зөвхөн бүсгүйн хувийн асуудал. 

Биднийг энэ тухай ярил­цаж явах зуур хажуу­гаар хурдтай өнгөрсөн жижиг тэрэгний жолооч гэрлэн дохион дээр зог­сохдоо хажуудаа явсан машиныг шахаж мөргөх шахав. Ногоон гэрэл асахыг тэсч ядан хүлээж, яарч байгаа бололтой. Машинаа ухас ухас хийл­гэж байна. Хамт явсан байцаагч нарт маань энэ үйлдэл “хэвийн биш” гэнэ. Даруй зогсоогоод шалгахад хижээл насны эрэгтэй жолооч эхнэ­рийнхээ хамт машиныг жолоодож байв. Цагдаа­гийн үнэрлэх төхөөрөмж түүнийг 0,56 хувийн согтолттой гэж заалаа. Энэ бол хориглосон хэмжээ­нээс хоёр дахин их согтолт гэсэн үг.  Эхнэр, нөхөр хоёрт ингээд асуудал үүслээ.

Баянбүрд дэх замын цагдаагийн постод ирээд байцаагч нар жолоочийн машиных нь багаажийг шалгатал буяны ажилд хэрэглэхээр авч яваа эд зүйлээр дүүрэн байв. Жо­лооч нас барсан ахынхаа ажил явдалд оролцохоор нийслэлээс Архангай аймаг руу шөнө дөлөөр ийнхүү согтуу гарч байгаа нь энэ. “Би эхнэрээ дэлгүүр рүү орчихоод гарч ирэх хооронд нь нэг шил шар айраг уучихсан юм” гэж жолооч тайлбарлав. Эхнэр нь энэ зуур “Сийм­хий анддаггүй муухай амьтан шүү” хэмээн бухимдсаар зог­соно. Тэр нөхрөө согтуу байгааг ч мэдээгүй гэлээ. Гэсэн ч цагдаа нар машиных нь  гаднаас ха­раад жолоочийг согтуу гэдгийг мэдсэн байхад  машин  дотор, жолоочийн  дэргэд сууж яваа эхнэр мэдээгүй байна гэдэг тийм ч үнэмшилтэй сонсог­дохгүй байлаа.

Энэ ч бага хэрэг. “Хүнд гар”-ын хижээл жолооч маань өмнө нь хоёр ч удаа согтуугаар жолоо барьсан учраас жолоо ба­рих эрхээ хасуулж байс­ныг цагдаагийн бүртгэ­лийн систем мэдээлэв. Гурав дахиа давтагдаж байгаа энэ алдаа нь түүнийг төрсөн ахынхаа буяны ажилд очиж амжуулахгүй бололтой. Өмнө нь оноосон шийтгэл энэ удаа илүү хүнд тусах нь ойлгомжтой учраас тэр.

Нөгөө талаас түүнийг цагдаа нар хэрэв саатуу­лаагүй бол, орон нутгийн замд юу болохыг таашгүй. Ямар нэгэн осол гаргахаас урьдчилан сэргийлж чадсан цагдаа нарт харин тэд дараа нь талархалтай хандах эсэ­хийг мэдэхгүй юм. “Цаг­даад  баригд­чихлаа, гайтай юм” гэж бодохоос хэт­рэхгүй л яваа болов уу.

Баянбүрд дэх замын цаг­даагийн жижигхэн бүхээгт хэсэг­хэн саатах зуур дороо эргэх ч зайгүй хүнээр дүүрчихлээ. Зөвхөн жолооч нар ч биш, гэртээ харихыг хүссэн согтуу бүсгүй хүртэл тэнд байгаа цагдаа нарт агсам тавьж цамнах аж. “Би гэртээ харимаар байна. Гадна байгаа хэдэн хүн намайг дагаад байгаа учраас ча­дахгүй байна” хэмээн уйлна. Дугаарыг нь хариад таксинд суулгаад өгье гэ­сэн цагдаад “Чи тэгээд намайг яг харьсан эсэхийг яаж мэдэх юм. Чи миний гэрийн хаягийг мэдэх юм уу” хэмээн агсамнах нь чихэнд чийртэй.

Нийслэлд энэ шөнө нийт 74 согтуу жо­лоо­чийг журамласнаас, гурав нь осол гаргасан байна. Мөн согтуугаар зам хөнд­лөн гарч явсан хоёр хүн машины ду­гуйг амиараа “нөхөх” дөхжээ.