Б.УРАН

 

Эх, хүүхдийн халуун амь зэрэг эрсэджээ. Дөн­гөж төрсөн нярай хүүх­дийг буцлам халуун усанд түлжээ. Төрөөд сар гаруй­хан болсон бяцхан хүү ханиад хүрээд эмнэлгийн тусламж авч чадалгүй амиа алджээ. Ойрын өд­рүү­дэд хэвлэлийн хуудас­наас ийм мэдээлэл уншиж суугаадаа өөрийн эрхгүй харамсах сэтгэл төрнө.

Эрдэнэт хүн, тэр ду­ндаа эвий бяцхан үрсийн амь эмнэлэг, эмнэлгийн ажилтан, дарга нарын хүн чанаргүй зан, хүнд сурт­лын золиос болж буйд туйлаас эмзэглэнэ. Эрүүл мэндийн сал­барт бугшсан идээ, бээр үүрэндээ багта­хаа болиод сад тавьж эхэлсний тод жишээ ойрын өдрүүдэд даанч олон гарлаа. Оны өмнөхөн Баянхонгор аймагт дөнгөж төрсөн нярай хүүхдийг сувилаг­чийн хариуцлага­гүй, хайн­га байдлаас болж халуун усанд түлсэн хэрэг гарсан. Бяцхан охиныг өнөөдөр ЭХЭМТ-д эм­чилж байна. Бяцхан үрийг буцлам халуун усанд тал биеийг нь түлж хаячихаад бүтэн гурван цагийн турш эм­нэлгийн үйлчилгээ үзүү­­лээгүй байсан. Хүүх­дийг түлсэн сувилагч, эм­нэл­гийн дарга, тус айм­гийн Эрүүл мэндийн газрын дарга Д.Алагаа гээд хэн нь ч өнөөдөр бу­руугаа хүлээ­гээгүй мэлз­сээр байна. Баянхонгор аймагт мөн л амаржих дөхсөн эмэгтэй гэртээ төрөх гэж байгаад амиа алдсан хэрэг саяхан гарчээ. Сумынхаа төвөөс ердөө 5-хан километрийн зайд байсан жирэмсэн эмэгтэй  эмнэлгийн тус­ламж ирээгүйн улмаас гэртээ амаржихад хүрч, хүндрэлээ дийлэлгүй хүүхэдтэйгээ хамт амиа алдсан байна. Харин энэ талаар аймгийн Эрүүл мэндийн газрын дарга Д.Алагаагаас асуухад “Төрөх гэж байсан эх эндсэн юм байхгүй. Гэр­тээ төрсөн нэг эх л нас барсан. Тэгээд ч утсаар олон зүйл яримааргүй бай­на” гэж хариулсан байх юм. Амиа алдсан эмэгтэй өмнө нь хүндрэлтэй төрж байжээ. Хэрэв энэ удаад эмнэлгийн хяналтад байл­гасан бол эх үр хоёр эсэн мэнд хоёр яс салж болох л бай­сан. Гэвч цасан шуурганд дуудлага өгөх гээд явсан хажуу айлынх нь иргэнийг удсан гэсэн шалтгаанаар буруутгасан байх юм.

Ерөөс хүний алтан амь хэнд ч хэрэггүй болоо юу. Хүний амь аврах үүрэгтэй тангараг өргөсөн эмч нар, эмнэлгийн ажилт­нууд яагаад албан тушаалын хойноос ингэт­лээ үхэн хатан зүтгэж, хүн чанарыг уландаа гишгэ­сэн үйлдэл гаргана вэ. Өнгөрсөн най­ман жилд эрүүл мэндийн салбарын бүх шатанд ха­риуцлага алдагдаж, мэр­гэж­лийн бус удирдлагууд улиран сонгогдсоор байс­ны томоос том гор нь энэ. Хүний алтан амьтай хол­боо­той амин чухал салбарт хүртэл улстөржилт хэтэр­хий их байлаа. Увс айм­гийн Зүүнхангай сумын малчин С.Гэрэлт-Одынх мөн л шинэ оны өмнөхөн төрөөд сар гаруйхан бол­сон бяцхан хүүгээ алджээ. Ханиад хүрсэн хүүгээ үзүүлэхээр сумын их эмч Л.Мянганбаярт дуудлага өгсөн боловч “Намынхаа дарга н.Батаад үзүүл” гэж хэл амаар доромжилж. ИТХ-ын сонгуульд ялагд­сан уураа энгийн нэгэн иргэнд гаргасан нь тэр. Хүүгийнх нь бие улам мууд­саар байсан тул аав нь сумын эмнэлэгт очиж нөгөө л Л.Мянганбаяр эм­чийг дахин царайчилжээ. Эмч чих нь өвдсөн байна гэсэн онош тавьж, чих­нийх нь хонхорт тариа хийгээд явуулж. Ингээд хүү шөнөжин уйлсаар мар­гааш өглөө нь хорвоог орхисон байх юм. Хамгийн аймшигтай нь 1998 онд энэ айлын том хүү төрөөд хоёрхон сартайдаа яг ийм шалтгаанаар, нөгөө л Л.Мянганбаяр эмчээр тариа хийлгээд, маргааш нь аав, ээжийгээ үүрд орхиж байж. Хоёр хүүхдээ нэг эмчийн хүнд суртал, буруутай үйлдлээс болж алдсан энэ гэр бүлийнх­ний сэтгэл санаа ямар байдалтай байгааг уншигч та төсөөл дөө. Орон нутагт эмнэлгийн тус­ламж үйлчил­гээг иргэд ямархуу байдалтай хүртэж байгааг энэ явдлууд хангалттай харуулж байна.

Ганцхан аймгийн, жижиг­хэн су­мын нэг эмч ийм их хүнд суртал, улс­төржилтөд автагдсан бай­гаа юм чинь дээд шатных нь байгуул­лагууд болох аймаг, нийс­лэлийн эмнэ­лэг, эрүүл мэндийн газ­руудад ямар хүмүүс ажил­лаж байгаа нь тун ч ойл­гомжтой. Эрүүл мэндийн яамны шинэ удирдлагууд энэ салбарт бугшсан элдэв хууль бус үйлдэл, хүнд суртал, хариуц­лагагүй байдал, улстөржилт гээд бүх зүйлд өөрчлөлт хийж, шинэч­лэнэ гэдгээ хэлж байсан. Тэгвэл тэр шинэч­лэлийг энэ салбарын эд, эс бү­хэнд үнэн бодитоор хүр­гээ­рэй гэж эгэл жирийн иргэдийн өмнөөс дахин дахин захих байна.