Б.СОЛОНГО
Дулааны улирал эхэлж, бүтээн байгуулалт хаа сайгүй өрнөхөд бэлэн болжээ. Гагцхүү бүтээн байгуулалтад гар бие оролцох ажилтан, инженерүүд дутаж байгаа бололтой. Ямар ажилтан хамгийн их эрэлттэй байгаа, мөн ямар ажлын байр илүүдэлтэй байгааг сонирхохоор Хөдөлмөрийн төв биржийг зорьсон юм. Ажлын байр сонирхож, асууж сурагласан иргэд олон байсангүй. Асууж байгаа ажлын байр нь голдуу уул уурхайтай холбоотой байв.
Гэвч уул уурхайн салбарт хамгаалалтын ажилтнаас бусад нь ихэвчлэн мэргэжилтэй байх шаардлагатай. Харин зам, барилгын салбарт мэргэжилгүй хүмүүсийг сургаад авья, хамтран ажиллая гэсэн захиалга төв биржид ирсээр байгаа гэнэ. Мөн хамгийн их зарлагдсан ажлын байр зам, барилгын салбарт байгаа аж. Тухайлбал, барилгын засал чимэглэгч авах хүсэлтэй компани олон байна. Мөн барилгын туслах ажилтан, сантехникч, цахилгаанчин гэх мэт бүх төрлийн нарийн мэргэжилтэн эрэлттэй байгаа гэнэ. Харин уул уурхайн салбарт хамгаалалтын ажилтан авна гэсэн зар олон байгаа бол замын индүүчин, бусад туслах ажилтан мөн адил хэрэгтэй байна. Худалдаа үйлчилгээний салбарт үйлчлэгч, цэвэрлэгээний ажилтан, галч, цахилгааны ажилтан гэх мэт ажлын байр хангалттай байгаа ажээ. Ажил хайж байгаа иргэдийн олонхи нь дээд боловсролтой, тодруулбал, багш, эрхзүйч, нягтлан мэргэжилтэй хүмүүс байгаа гэнэ. Харамсалтай нь энэ төрлийн ажлын байр бараг зарлагдахгүй байгаа тул дээрх хүмүүсийн анкет хөдөлмөрийн биржид хадгалагдсаар байдаг юм байна. Хөдөлмөрийн төв биржээр үйлчлүүлэх хүсэлтэй хүмүүст зөвлөгөө өгөх зорилгоор тус газрын мэргэжилтэн Э.Уянгатай уулзлаа.
-Танайхыг зорьж байгаа хүмүүсийн олонхи нь мэргэжилгүй, эсвэл багш, эрхзүйч гэх мэт нийгэмд илүүдсэн мэргэжилтэй иргэд байх юм. Энэ хүмүүст зориулсан ямар үйл ажиллагааг явуулпаг вэ?
-Саяхан Оюутолгой компани мэргэжилтэй ажилтан бэлтгэх хөтөлбөрийг зарлаад дууссан, хүмүүс нь сургалтандаа сууж байгаа. Харин бид дараагийн ээлжийн сургалтыг ямар чиглэлээр хийх талаараа ярилцлага эхлүүлчихээд явж байна. Ер нь барилгын салбарт мэргэжилгүй иргэдийг сургаж ажиллуулах, энэ талаар бидэнтэй хамтран ажиллах захиалга их ирж байна. Харин уул уурхайд бага байгаа. Гэвч ажил хайгч нар маань уул уурхайд илүү сонирхолтой байна. Сонирхсон хүмүүс манайд хандаж болно. Хоёр сар онолд хамрагдаад, 4-5 сар дадлага хийгээд ажлын байртай болох боломж бий.
-Ажлын байр хайж байгаа хүмүүс нас, хүйсээр ялгаварлалаа гэж гомдоллодог. Ер нь ажил хайгч хүссэн ажилдаа орж чадаж байна уу?
-Манай дээр бүх аймаг, сум, дүүргийн мэдээллийг нэгтгэдэг. Сонирхсон иргэд утсаар, цахим хуудсаар, эсвэл биечлэн ирж зарлагдсан ажлын байрыг харах боломжтой. Зөөгч зэрэг үйлчилгээний салбарын зарим ажлын байрны хувьд зайлшгүй нас зааж байгаа. Гэхдээ ажил хийх чин хүсэл эрмэлзэлтэй бол хамаагүй авья гэсэн ажил олгогч нар олон байна. Ажил хайгчдын хандалт мэдээж их байна. Ажлын байр ч өмнөхөөс олон зарлагдах болсон. Гэхдээ ирж байгаа хүмүүс өөрсдийгөө юу хийж чадахыг сайн тодорхойлж чаддаггүй. Тийм хүмүүст бид сургалтын албаараа дамжуулаад зөвлөгөө өгч байна. Өнөөдөр ажлын байр нь зарлагдаагүй байлаа ч дараа гарах юм бол заавал эргэж мэдэгддэг. Зарим тохиолдолд ажил хайгч нар маань бүртгүүлчихээд хөдөө явчихсан, утас нь холбогдохгүй байх нь бий.
-Танайхаар үйлчлүүлж үзээгүй хүмүүст ямар зөвлөгөө өгөх вэ?
-Хөдөлмөрийн төв бирж дээр ажил хайж ирж байгаа хүмүүс 208 тоотод ирээд тухайн сонирхсон салбарыг нь хариуцсан мэргэжилтэнтэй уулзаад зөвлөгөө авах хэрэгтэй. Хэрэв ямар ажил хийхээ тодорхойлж чадахгүй бол сургалтын албанд хандаж болно. Бид ажил олгогч нартаа анкетыг нь илгээж, энэ хүн манайд ирсэн, болох уу гэж асуугаад уулзуулдаг. Цаашдаа хамгийн олон ажлын байр зарласан компанийг биржийн дор байрлах жоб кафед иргэдтэй шууд уулзалт хийх боломжоор хангахаар ажиллаж байгаа.
Он гараад улс даяар 4032 ажлын байр зарлагдсанаас өнөөдөр идэвхтэй байгаа нь 1247 үлдсэн аж. Улаанбаатар хотод худалдаа, үйлчилгээний чиглэлээр ажлын байр түлхүү байна, харин орон нутаг барилга, зам, уул уурхайн чиглэлээр ажиллах боломжтой гэлээ. Зөвхөн Улаанбаатарт байрлах хөдөлмөрийн биржээр дамжуулан ажилд орсон хүний тоо он гарсаар 85-д хүрчээ.
