Б.ЗАЯА

Дархан-Уул аймгийн ЗДТГ, Захирагчийн ал­банаас  “Дархан хотын түлш, эрчим хүчний  хан­гамжийн өнөөгийн бай­дал, түүний үр ашгийг дээшлүүлэх шаардлага” сэдэвт зөвлөгөөн зохион байгуулав. Дархан хотын гал голомт болсон эрчим хүчний эх үүсвэр Дарханы дулааны цахил­гаан станцын хамт олон өнгөрсөн хугацаанд ца­хилгаан дулаан үйлд­вэр­лэх төлөвлөгөөт зорилт, эрчим хүчээр найдвартай хангах үүргээ нэр төртэй биелүүлж, “Олон улсын ажил хэргийн чанарын төлөө алтан медаль”, МҮХАҮТанхимаас шал­гаруулдаг “ТОП-150” аж ахуйн нэгж байгууллагаар 11 удаа шалгарчээ. Гэвч амжилтын эздэд бэрх­шээлтэй асуудал тулгарч эхэлснийг зөвлөгөөний үеэр хэлэлцэв. Дарханы Дулааны цахилгаан станц 48 жил тасралтгүй ажиллаж, хүн амыг цахил­гаан дулаанаар хангаж ирсэн ч техник шинэчлэл хийх шаардлагатай болсон байна. Тус станцын дэд захирал Г.Туяа­хүү “Станцыг найдвартай ажиллуулахад тоноглолын засварт шаар­дагдах сэлбэг хэрэгслийн 95 хувийг ОХУ-аас авдаг байсан ч үйлдвэрлэл зогссон учир захиалгаар хийлгэдэг. Ингэхэд  дор хаяж хоёр дахин их үнээр хийж байна” гэв. Мөн аймгийн эрчим хүчний хоёрдогч эх үүсвэрийг ба­рьж байгуулах шаардлага­тай болжээ. УИХ-ын 2008 оны арванхоёрдугаар  тогтоо­лоор баталсан “Мян­ганы хөгжлийн зорилтот суурилсан Үндэсний хөгжлийн цогц бодлого 2007-2021”, Дархан-Уул аймгийн ИТХ-аар 2009 онд баталсан “Дархан-Уул аймгийн хөгжлийн цогц бодлого” зэрэг бодлогын баримт бичгүүдэд тус­гагдсан эрчим хүчний хоёр­догч эх үүсвэрийн ТЭЗҮ-г боловсруулах ажилд яаравчлан орохыг зөвлөгөөнд оролцогчид онцолжээ.  Дарханчуудын сэтгэл зовоосон дараагийн асуудал нь тус станцын үнс зайлуулах байгууламж юм. Үнс зайлуулах технологи нь Хараа голын ойролцоох талбайд суваг­жуулалтын усаар тунгаан үнсээ хуримтлуулдаг. Хаяг­дал усаа эргүүлэн технологидоо ашигладаг. Гэтэл зайлуулагдсан үнс хуримтлагдсаар дахин нөөцлөх газаргүй болжээ. Хуримтлагдсан үнсийг цементийн үйлдвэрлэлд ашиглая гэвч Шарын гол, Багануурын уурхайн нүүрс­ний үнсний найр­лагад цацраг идэвхит бодис агуулагддаг болохыг мэргэжлийн байгууллага тогтоосон байна. Түүнч­лэн Эрчим хүчний зохи­цуулах хорооноос 1ккал дулааны эрчим хүчийг 22542 төгрөгөөр үйлдвэр­лэж 5053 төгрөгөөр борлуулах тухай гурван жилийн өмнө нь баталсан шийдвэр нь тус станцыг 7.8 тэрбум төгрөгийн ал­даг­­­далд ороход хүргэжээ. Эрчим хүчний үнэ чөлөөлөх тухай УИХ-ын 2010 оны 72 дугаар тогтоол гарсан ч хэрэгжихгүй бай­саар өдийг хүрсэн байна. Тиймээс эрчим хүчний үнийг 30-40 хувиар нэмэх шаардлагатайг тэд онцоллоо.