Г.СҮХЭЭ
Сүхбаатар аймгийн Засаг дарга Ж.Батсуурьтай ярилцлаа. Тэрээр төрөлх аймгаа улсад жишиг болгон хөгжүүлэхээр 2012-2016 оны хөтөлбөрөө аймгийн ИТХ-ын ээлжит дөрөв дүгээр хуралдаанаар хэлэлцүүлэн батлуулаад хэрэгжүүлэх ажилдаа ороод байна.
-Аймгаа дахин дөрвөн жил удирдахаар болсон таны үйл ажиллагааны хөтөлбөрийн гол онцлог, агуулга нь юунд оршиж байна вэ?
-Өнгөрсөн онд явагдсан орон нутгийн сонгуулиар Ардчилсан нам, түүнээс нэр дэвшин өрсөлдөгчдөд аймгийн маань сонгогчид үнэмлэхүй байдлаар итгэл хүлээлгэж дахин дөрвөн жилийн хугацаагаар аймаг орон нутгийг удирдах эрх олголоо. Энэ нь нэг талаар бидэнд өндөр итгэл үзүүлсэн ч нөгөө талаар томоохон хариуцлага ногдуулж байна гэдгийг бид хаана хаанаа, шат шатандаа гүнээ ухамсарлаж “Зүтгэж байна бид итгэж болно, та” гэсэн уриатайгаар сонгуульд оролцон ялалт байгуулснаа цаг ямагт санагалзаж олон түмнийхээ итгэлийг зүтгэлээр хариулахаар шамдаж байна. Үүний тулд Засаг дарга миний бие, манай баг хамт олон энэ дөрвөн жилд баримтлах бодлого зорилтоо Монгол Улсын Засгийн газрын болон орон нутгийн сонгуульд оролцсон намуудын хөтөлбөр, өмнөх жилүүдээс уламжлагдан үргэлжлэн хэрэгжиж буй бодлогын баримт бичгүүдийн үзэл санаа, төсөл хөтөлбөрүүд, сум, агентлаг албад, албан газар байгууллага, аж ахуйн нэгж, иргэдийн санал санаачилгад тулгуурлан, аймгийнхаа хөгжлийн өнөөгийн байдал болон хүрэх түвшингээ нарийн тооцож үзсний үндсэн дээр санхүүгийн нөөц, эдийн засгийн чадавхиа бүрэн дайчилсан шахуу томоохон зорилтуудыг мөрийн хөтөлбөртөө тусган аймгийн ИТХ-аар хэлэлцүүлэн батлуулаад хэрэгжүүлэх ажилдаа ороод байна.
-Тэгвэл эдийн засгийн өсөлтийг хангах зорилтууд нь юу байх вэ?
-Мөрийн хөтөлбөр нь эдийн засгийн өсөлт, түүний дотор мал аж ахуйн тогтвортой өсөлтийг хангаж, таваарлаг чанарыг сайжруулах, газар тариаланг сэргээн бүтээн байгуулалтыг өрнүүлэх, жижиг, дунд болон уул уурхайн үйлдвэрлэлийг хөгжүүлж төр, хувийн хэвшлийн түншлэлийг бэхжүүлэх замаар ард иргэдээ ажилтай, орлоготой болгох, хүнд суртал, авилга, хээл хахуулиас ангид байлгахад чиглэгдэж байна. Тэгэхээр үйл ажиллагааны хөтөлбөр маань Засгийн газрын хөтөлбөрийн үзэл санааны дагуу ажил орлоготой, эрүүл чийрэг, эрдэм боловсролтой, аюулгүй орчинтой, эрх чөлөөтэй монгол хүн гэсэн үндсэн таван бүлгээс бүрдэж байгаа юм.
-Үйл ажиллагааны хөтөлбөрийн энэхүү таван бүлгээсээ ажил орлоготой монгол хүн бий болгоход чиглэгдсэн бодлого зорилгоо тайлбарлавал…?
-Өөрийгөө тэтгэх, зах зээлд өрсөлдөх чадвартай эдийн засгийг бүрдүүлэхэд чиглэгдсэн төсөв, санхүү, мөнгөний бодлогыг хэрэгжүүлж хүн амын үндсэн хэрэгцээг тогтвортой ханган, хөдөлмөрийн насны иргэдийг ажлын байртай болгох замаар иргэдийнхээ орлогыг нэмэгдүүлэх, төр, хувийн хэвшлийн түншлэлийг өргөтгөн, бизнест ээлтэй орчныг бүрдүүлэхийг зорьж байна. Үүний тулд сумдын хөгжлийн санг 300-700 сая, аймгийн жижиг дунд үйлдвэрийг дэмжих санг гурван тэрбумаас доошгүй төгрөгийн эх үүсвэртэй болгох, Бичигт боомтод үйлдвэрлэл техникийн парк байгуулах, Баруун-Уртад 1000, хөдөөгийн сумдад 16-20 айлын сууц барих, гэр хорооллын дэд бүтцийг нэгдсэн байдлаар шийдэхээр төлөвлөлөө. Томоохон төсөл, бүтээн байгуулалтын ажилтай уялдуулан жижиг, дунд үйлдвэрийг хөгжүүлэх, түүнийг эрхлэгчид болон хоршоологчдын үйлдвэрлэсэн бараа, бүтээгдэхүүний борлуулалтыг дэмжих, урамшуулах, борлуулалтын сүлжээ, үйлчилгээг бий болгоно.
-Бизнес эрхлэхийг хүсч буй иргэдэд чиглэсэн ямар хөтөлбөр байна?
-Шинээр бизнес эрхлэхийг хүсэгч болон бизнес эрхлэгч, иргэдэд шаардлагатай зөвлөх үйлчилгээ, сургалт, шинэ санаа, мэдлэг өгөх бизнес инкубатор байгуулах, үйлдвэрлэлд дэвшилтэт технологи нэвтршшлэх замаар аливаа төсөл хөтөлбөрийг дэмжиж ажиллана.
“Тохилог хот” төслийн хүрээнд хот төлөвлөлтийг сайжруулж, нэгдсэн бодлогоор хийж, инженерийн шугам сүлжээ, дэд бүтцийг байгуулан гудамж талбайн гэрэлтүүлэг, ногоон байгууламжийг нэмэгдүүлж, цэцэрлэгт хүрээлэн, тоглоомын талбай, нийтийн ОО, авто зогсоол, авто граж, замын гэрлэн дохио, камер, орон сууцнуудын засвар үйлчилгээ зэргийг иж бүрнээр нь шийдэхийн зэрэгцээ жишиг сум, жишиг баг байгуулах ажлыг дэс дараатай авч хэрэгжүүлэх юм.
Шинээр ажлын байр бий болгосон, ажиллагсадынхаа ур чадварыг дээшлүүлэх, мэргэшүүлэх, тэдний нийгмийн асуудлыг шийдвэрлэх талаар идэвх санаачлагатай ажиллаж байгаа, түүнчлэн тогтвортой үйл ажиллагаа явуулж, ажлын байраа хадгалсан, аймгийн эдийн засаг, нийгмийн хөгжилд бодитой хувь нэмэр оруулсан аж ахуй нэгжийг дэмжих бодлого барьж ажиллана.
-Хөтөлбөрийнхөө үр дүнг хэрхэн төсөөлж байна даа?
-Бодитой тооцоо судалгааны үндсэн дээр аймгийнхаа хөгжлийн хүрсэн түвшинд суурилан дараагийн дөрвөн жилд хүрэх түвшингээ энэхүү хөтөлбөртөө тодорхойлж өгсөн юм. Иймээс хөтөлбөрийн хэрэгжилт, хүрэх үр дүн нь тодорхой.
2016 оны эцэст хүн амын маань ажил эрхлэлт нэмэгдэж, амьжиргааны чанар сайжирсан, орон нутагт мал аж ахуйн тогтвортой өсөлт хангагдаж чанар, ашиг шим нь дээшилсэн, газар тариалангийн үйлдвэрлэл сэргэж дотоодын бүтээгдэхүүнээр хүн амынхаа хүнсний хэрэгцээний тодорхой хэсгийг хангасан, жижиг дунд үйлдвэр болон уул уурхайн үйлдвэрлэл өргөжиж орлогын хэмжээ нэмэгдсэн байна.
Мэдээллийн технологийг салбар бүрт нэвтрүүлж ашигласан, байгаль экологийн эрүүл орчинтой, ногоон хөгжлийн хүрээнд тодорхой шат ахисан, барилга хот байгуулалт, зам тээврийн хүрээ тэлсэн, гадаад харилцаа өргөжиж хөрөнгө оруулалт нэмэгдсэнээр ард түмэн маань орон нутагтаа эрүүл орчинд ая тухтай ажиллаж амьдрах таатай орчин бүрдэж улсдаа жишиг аймаг болсон байна.
-Өндөр зорилт, том мөрөөдөл өмнөө тавьжээ. Энэхүү зорилт, мөрөөдлөө ханган биелүүлэх гарааны жил 2013 онд хийхээр төлөвлөсөн хөрөнгө оруулалт бүтээн байгуулалтаасаа дурдвал?
-Энэ жил Баруун-Урт суманд гурван хэсэгт нийтдээ 36 га газрыг чөлөөлж 1000 айлын орон сууц, спорт цогцолбор, “Боловсрол” хотхон байгуулахаар төлөвлөж ажлаа эхлээд байна. Иймд газар чөлөөлөлтийн бүсэд харьяалагдаж буй айл өрх, байгууллагын газрыг чөлөөлөх үйл ажиллагааг эрхлэн зохион байгуулах, гүйцэтгэх ажлын хэсгийг Баруун-Урт сумын Засаг даргаар ахлуулан байгууллаа. Энд нийтдээ 300-гаад өрхийн газрыг чөлөөлөх үйл ажиллагаа явагдана. Мөн аймгийн төвөө тойргийн системээр хөгжүүлэх бодлого барьж байгаа бөгөөд энэ жилийн хувьд гурав дугаар тойргийн долоон км хатуу хучилттай замыг барьж байгуулна. Дээр дурдсан “Боловсрол” хотхонд 960 хүүхдийн сургууль, цэцэрлэг, номын сан, музей, багшийн хөгжлийн ордон барьж байгуулахаас гадна 64 квадрат метр талбай бүхий дөчөөд сая төгрөгийн өртөгтэй 250 айлын орон сууц барина. Тэдгээр орон сууцны дэд бүтцийг орон нутгийн хөрөнгөөр хийж гүйцэтгэнэ. Энэ зун дулааны станц ашиглалтад орж төвлөрсөн орон сууцууд хэрэглээний халуун устай болно.
Хөдөөгийн сумдаас Дарьгангыг жишиг сум болгох ажлаа үргэлжлүүлэн хийнэ. Баруун-Урт-Мөнххаан-Өндөрхааны 180 км засмал замыг тавьж, Баруун-Урт-Бичигтийн чиглэлийн 275 км замын зураг төслийг хийлгэнэ. Хөрөнгө оруулалт бүтээн байгуулалтын ажлаа ирэх сараас эхлэхийн тулд өнгөрсөн сард бүх тендэрийг зарлаад байна. Аймаг орон нутгаа хөгжүүлэх, хүн ардынхаа аюулгүй, тайван, тохилог орчинд ажиллаж амьдрах бүхий л боломжийг хангахаар бодож төлөвлөсөн, санаж сэдэж буй зүйл олон байна. Ард түмнийхээ итгэлийг хүлээсэн бидэнд алгуурлах зүйл байхгүй ээ.
