Б.СОЛОНГО
Английн нэрт эрдэмтэн, генерал Роберт Баден Пауэл Браунси арал дээр 20 хүүхдийг цуглуулан майхант зусланг зохион байгуулсан нь өнөөдөр дэлхийн 220 гаруй улс орон, газар нутгийг хамарсан Скаутын хөдөлгөөний эхлэл болжээ. Роберт Баден Пауэл цэргийн алба хааж байхдаа цэрэгт шинээр ирсэн залуучуудыг тагнуулын үйл ажиллагаанд сургадаг байсан туршлагадаа тулгуурлан өсвөр үеийнхнийг бага наснаас нь эх оронч, эрүүл чийрэг бие бялдартай иргэн хүнийг сургаж хүмүүжүүлэх тухай боддог байсан бөгөөд ийм л зорилго өвөрлөн энэхүү хөдөлгөөний эхлэлийг тавьжээ. Түүний санаачилга тухайн үедээ олны анхаарлыг ихээр татаж улмаар богинохон хугацаанд Английн өнцөг булан бүрт хөвгүүд сайн дураараа зургаатын системээр салаа зохион байгуулж зааварчилгаа хүссэн захидал ирж эхэлжээ. 1908 оны сүүлээр энэхүү үйл ажиллагааг уялдуулан зохицуулах төвийг байгуулах шаардлага аяндаа урган гарсан байна.
1910 онд Английн засгийн газар Скаутын хөдөлгөөнийг албан ёсоор үйл ажиллагаагаа явуулахыг зөвшөөрснөөр Хүүхэд, залуучуудын боловсрол, хүмүүжлийн нэгэн шинэ байгууллага бий болсон юм. Ийнхүү Скаутын хөдөлгөөн үйл ажиллагаагаа явуулж байх үеэр Лондон хотын манан будантай нэгэн өдөр Америкаас ирсэн ноёнтон өөрийн очих газраа мэдэхгүй төөрч яваад өөртэйгээ тааралдсан нэгэн хүүгээс өөрийн очих газрын тухай асуухад тэр жаалхүү очих газарт нь хүргэж өгчээ. Ингээд нөгөө ноёнтон хүүд талархлаа илэрхийлэн нэрийг нь асуухад “Би скаут” гэж хэлээд манан дунд алга болжээ. Нөгөө ноёнтон Скаут гэсэн үгийн талаар найз нөхдөөсөө асуун хөдөлгөөний зарчим, аргатай танилцан түүнийг өөрийн оронд хөгжүүлэх санаачилга гаргажээ. Ингэж Скаутын хөдөлгөөн нь нэг орны хүрээнээс хальж дэлхий дахинд түгэн тархаж эхэлсэн бөгөөд Баден Пауэл ч өөрөө хөдөлгөөнөө бусад оронд хөгжихэд нь биечлэн очиж зааварлан туслаж байсан байна. Үүний зэрэгцээ хөвгүүдийн дунд зохион байгуулагдаж байсан байгууллагын үйл ажиллагааг сонирхсон охидууд нэгдэх хүсэлтээ гаргаж байжээ. Түүнээс гадна энэ хөдөлгөөний үйл ажиллагааг бага насны хүүхдүүд сонирхож эхэлсэн байна. Дэлхийн нэгдүгээр дайн дууссаны дараахан харилцан үл итгэлцэх байдал арилаагүй байсан 1920 онд Английн Олимп хэмээх газар 33 орны 8000 гаруй скаутууд хуран цугларч чуулга уулзалт хийсэн нь тухайн үедээ маш сонин арга хэмжээ болсон гэж түүхэнд тэмдэглэжээ.
Энэхүү арга хэмжээг “Жембори” хэмээн нэрлэж үүнээс хойш 23 удаа зохион байгуулагдаад байна. Харин манай улсад Зөвлөлт Холбоот Улсын Залуучуудын дээд сургуулийг төгсөж ирсэн түүхийн багш М.Есөнмөнх 1990 оны хоёрдугаар сарын 20-ны өдөр Олон Улсын Хүүхдийн “Найрамдал” Төвийн хоёрдугаар ээлжинд скаутын хөдөлгөөнийг сонирхож байгаа Улаанбаатар, Дархан, Эрдэнэт хот, Сэлэнгэ, Дорнот аймгийн 39 хүүхдийг нэг бүлэгт хамруулан скаутын талаарх сургалтыг зохион байгуулсан нь Монгол оронд скаутын хөдөлгөөн үүсэн хөгжих эхлэл болжээ. Дэлхийн Скаутын Хөдөлгөөний байгууллагын Товчоонд өргөдлөө өгсний дагуу Ази номхон далайн бүсийн Товчооноос Гүйцэтгэх захирал Ким Кю Ёнг хүрэлцэн ирж үйл ажиллагаатай танилцан ДСХБ-ын гишүүнээр элсэх болзлыг хангасан байна гэж үнэлсэн бөгөөд 1994 оны арваннэгдүгээр сарын 5-нд Монголын Скаутын Холбоо нь Дэлхийн Хөдөлгөөний Байгууллагын 136 дахь бүрэн эрхт албан ёсны гишүүн орон болжээ. Өдгөө 8500 орчим хүүхэд, залуус Скаутуудын эгнээнд элсэн оржээ.
