Б.СОЛОНГО

Монголын агаарын тээв­рийн үйлчилгээ арай л биш ээ. Зорчигчдоо бү­тэн 72 цаг гадаадын нисэх буудалд хүлээлгэсний эцэст МИАТ өчигдөр орой хүлцэл өчсөн төлбөрт мэдээллийг тараав. Гурав хоногийн өмнө буюу энэ сарын 24-нд Мон­голын цагаар 03.50 цагт МИАТ-ийн Бер­линээс хөөрсөн  “Боинг 737-800” он­гоцны дугуй хагарч Моск­вад саатсан. Өөрөөр хэлбэл, тухайн онгоцоор Монголд ирэх ёстой бай­сан 120 гаруй зорчигч Бер­линээс хөөрснөөс хойш гурав хоног хү­лээлтийн байдалд байсан юм. Харин дугаар шилжих мөчид зор­чигчдыг Улаанбаатар хотоос явуу­лах онгоцоор авчрах шийдвэр гаргасан гэлээ. Онгоц яагаад саатсан та­лаар МИАТ-ийн­хэн тайл­барлахдаа нэг дугуй нь хагарсан гэсэн. Уржиг­дар оройн 17 цагийн ор­чимд Улаанбаатараас “Аэрофлот”-ын онгоцоор дугуй, сэлбэг хэрэгсэл Москва руу явуулсан гэж байв. Гэвч дугуй нь өчиг­дөр оройны 17 цаг хүртэл эзэддээ очоогүй. Учир юу гэвэл гаалийн бичиг ба­римт нь дутуу байсан юм байх. Ийм инээдтэй шал­таг хэлээд ардаа ажилтай 120 гаруй хүнийг Оросын нисэх буудалд “хорьчи­хоод” сууж байсан нь Мон­голын агаарын тээв­рийн нүүр царайг даанч нэг тод харууллаа. Эндээс Москва руу явуулсан нөөц дугуй­ныхаа бичиг барим­тыг ч бүрэн явуулчихаж чадаа­гүй. Өчигдөр орой МИАТ-ийн Москва дахь төлөөлөгч н.Батбаяр гэх хүнтэй утсаар холбог­доход “Бид дугуйгаа авах гээд л хөөцөлдөөд яваад байна. Зорчигчдыг буудалд оруулж чадаагүй. Хоолны талон өгсөн” гэсэн юм. Харин МИАТ-ийн хэв­лэлийн төлөөлөгч утсаа салгачихсан. Лавлах утас­ны оператор нь “Бид ду­гуй­гаа Оросын гаалиар оруулж чадахгүй байна. Өнөөдөр амжихгүй бол орой 19.00 цагаас эндээс онгоц явуулж зорчигчдыг авчир­на” гэсэн хариулт өгч байв. Хагарсан дугуй­ны оронд очих ёстой нөөц нь бүтэлгүй дарга нарын дутуу ажлаас болж хил дээр саатуулагд­чихсан. Ингээд бүхэл бүтэн гурав хоног зор­чигчдыг онгоцны буудлын хүлээлгийн тан­химд чил­тэл нь суулгачи­хаад, он­гоц явуулж авчрах санааг тэд олсон бололтой. Тэнд байгаа зорчигчид тун ч гомдолтой байгаагаа хэв­лэлийнхэнд илэрхийл­сээр байсан. Уг нь олон улсын авиа компани ийм саатал гарсан тохиолдолд зор­чигчдоо нэн даруй зочид буудалд байрлуулж, өд­рийн гурван хоолоор хангах үүргийг хүлээсэн байдаг. Тэр ч байтугай дундын бүс буюу онгоцны буудалд зорчигчдыг ийм удаан байлгаж болохгүй дүрэмтэй. Гэтэл ОМ136 нислэгийн зорчигчид Шере­мьетевогийн нисэх бууд­лын “Duty free” дэлгүү­рийнх нь хажуугаар дүр­вэг­сэд шиг хонож өнжиж байгаагаа фэйс­бүүк, твит­терээр дамжуу­лан илэр­хийлсээр байв. Тэд “Монголдоо харьмаар байна, МИАТ-ийн удирд­лагуудад биднийг аваач гээд дамжуулаад өгөөч” хэмээн жиргэж байв. Яг л Том Хэнксийн тоглосон “64 дүгээр хаалга” киног эрхгүй санаг­дуулсан. Гэтэл МИАТ-ийн Москва дахь төлөөлөгчид гаалийн бичиг, цаастайгаа баа­цагласаар тэднийг март­сан бололтой. Зор­чигч­доо ингэж хүний нут­гийн буудлын шалан дээр мартдаг агаарын тээврийн компани гэж байх уу. Мон­голын  агаарын тээв­рийн хам­гийн том компани ийм хариуц­лагагүй үйлдэл гар­гаж байгаа нь улстөржсөн, танил тал харсан албан тушаалын томилгоотой холбоотой. Гадаад оронд суух албан ёсны төлөө­лөгч­дөө эрдэм мэдлэг, турш­лага, ур чадвараар биш танил тал, арын хаалгаар томилдогийн гор гэж энэ байх даа. “Манай энд байгаа төлөөлөгч нь орос хэл мэдэхгүй юм. Нэг орчуулагч дагуулаад гүй­гээд байна. Энэ залуу МИАТ-ийн даргын хүр­гэн гэсэн” гэж зорчигчид нь хэлсэн. МИАТ-ийнх­ний дэндсэн үйлдэл зөв­хөн энэ удаагийнх  биш юм. Оны өмнөхөн тус компани 15 зор­чигчийг Москвад хаяад нисч байсан. Энэ асуудалд салбарын шинэ сайд нь уучлалт хүсч, ал­даа гаргасан албан төлөө­лөгч, бусад ажилтныг аж­лаас нь халж байсныг уншиг­чид мартаагүй. Тэг­вэл энэ удаад 15 биш 120 зор­чигчийг бүтэн гурав хоног онгоцны буудалд хаясан­даа тэд ямар ха­риуцлага хүлээх бол. Одоохон дугуй ирлээ гэсээр хүлээлгэсээр байх­даа хоолны талон л өгч байсан гэдгээ өөрсдөө ч хүлээн зөвшөөрсөн. Зо­хион байгуулалтгүй, ич­мээр энэ үйлдэлдээ ямар хариуцлага хүлээх вэ. МИАТ-ийн нислэг цуц­лагдсан тохиолдолд зор­чигчдод нөхөн төлбөр олгож байхаар болсон. Энэ дагуу шаардлага хүргүүлс­нээ ШӨХТГ өчигдөр мэдэгдлээ. Тэгвэл он­гоцон­доо “хөл” залгах гэж баахан бойтоглосон тө­лөөлөгчийг хүлээж цаг, алба ажлаараа хохирсон зор­чигчдын хохирлыг хэн барагдуулах вэ.